Morning Star

Shayan Habibi Viewpoint About Manuscripts , Movie Review And Analysis Of Information Technology

Morning Star

Shayan Habibi Viewpoint About Manuscripts , Movie Review And Analysis Of Information Technology

تحلیل فیلم (ماوراء) Transcendence

چهارشنبه, ۲۶ آذر ۱۳۹۳، ۱۱:۵۵ ق.ظ

تفکراتی آشنا با فرسنگها فاصله

عنوان فیلم : ماوراء (برتری) Transcendence

محصول 2014 امریکا و کانادا کمپانی : وارنر براس ، سامیت اینترتیمنت و لاینزگیت

کارگردان : والی فیستر (Wally Pfister) فیلمنامه نویس : جک پگلن (Jack Paglen)

 

آهنگ ساز : مایکل دانا (Mychael Danna) مدیر فیلم برداری : جس هال (Jess Hall)

تاریخ اکران : 18 آوریل 2014 ژانر : اکشن ، ماورائی، علمی- تخیلی

 

بازیگران : جانی دپ (Johnny Depp) ربکا هال (Rebecca Hall) سیلیان مورفی (Cillian Murphy) پل بتانی (Paul Bettany) کیت مارا (Kate Mara) و مورگان فریمن (Morgan Freeman)

 

خلاصه ای از داستان : دکتر ویل کستر (Johnny Depp) متخصص شاخه هوش مصنوعی، در پی ساخت سوپر کامپیوتری به نام “بیل” با خودآگاهی‌ای منحصر به هوش انسانی می‌باشد؛ که می‌تواند تحول عظیمی را در اندیشه بشر ایجاد کند. خط اصلی داستان فیلم از جایی شروع می‌شود که او به همراه همسرش اویلین کستر (Rebecca Hall) در یک سمینار علمی به سخنرانی می‌پردازند و مورد تشویق مخاطبان خود قرار می‌گیرند. در سوی دیگر، گروهی از شاگردان ویل که از پیشرفت‌های علمی او اطلاع داشته و نسبت به عواقب تحقیقات وی آگاهی دارند در پی ترور او هستند تا سد راه ادامه تحقیقاتِ خطرآفرین دکتر کستر شوند.


ویل کستر توسط مواد رادیواکتیو مورد حمله قرار می‌گیرد و تا چند روز آینده از دنیا می‌رود. جلوگیری از مرگ ویل، رویدادهایی را رقم می‌زند که در بستری علمی و کمتر تخیلی، مخاطب را نه تنها تا انتهای فیلم با خود همراه می‌سازد بلکه ذهن او را مدام درگیر حوزه‌های علمی فلسفی می‌کند و آنچه می‌گوید را در بوته آزمایش مخاطب نیز قرار می‌دهد.

اویلین کستر به همراه مکس واترز (Paul Bettany) دوست صمیمی خانوادگی شان، برای زنده نگاه داشتن ویل تصمیم می‌گیرند شاخه‌ای از تحقیقات علمی او را که در مرحله آزمایش بر روی میمون‌ها می‌باشد؛ به اجرا در آورند تا بر آخرین نقطه امید خود جامه عمل بپوشانند. آن‌ها برای این کار، هسته مرکزی سوپر کامپیوتر “بیل” را به کار می‌گیرند و ذهن دکتر ویل کستر را بر روی آن آپلود می‌کنند و به او زندگی جاودانه می‌دهند.

پس از اتفاقاتی ویل کستر به اینترنت متصل می‌شود و زمام تمام امور جهان را در دست می‌گیرد. از علوم حاضر در فضای سایبر برای بهبود بیماری‌ها، رشد گیاهان، دستگیری مجرمان و استفاده می‌کند. اما بی نهایت طلبی او، تهدیدی برای جوامع انسانی تلقی می‌شود و استقبال مسئولین به سمت گروهی می‌رود که در پی توقف تحقیقات علمی کستر بودند. آن‌ها از اعتماد ویل به همسرش استفاده می‌کنند و با انتقال ویروسی به او و در نتیجه اینترنت، او و فضای سایبر را از بین می‌برند.

 


درباره داستان : داستانی دیگر درباره پیشرفت تکنولوژی و آثار سازنده و یا مخرب آن بر زندگی بشر اما اینبار با دیدی موشکافانه تر روی شاخه ی هوش مصنوعی ، یکی از قوی ترین داستانهای چند سال اخیر در ژانر علمی تخیلی که به حد کافی جذاب و درگیر کننده ست ، اما جذابیت داستانی موضوع فقط یک طرف قضیه ست . ماوراء یک تونل پر رمز و راز برای تماشاگر است تا کشف کند آنچه در ذهن دکتر کستر می گذرد . ابهام و پیچش داستانی فوق العادست و تا لحظه پایانی، داستان قوی ابهام را در ذهن بیننده حفظ می کند. و در پایان دو دیدگاه همواره ذهن شما را درگیر می کند که به هر دو دیدگاه اشاره خواهیم کرد .

مطالعات آینده شناسی، ارتباط میان انسان و تکنولوژی یکی از دغدغه‌های همیشگی دانشمندان و هنرمندان است. یکی از نمونه های بارز نگاه سینمایی به ارتباط میان انسان و تکنولوژی سه گانه ماتریکس است. در این حوزه و مطالعات صورت گرفته آن، ایمپلنت چیپست‌ها در مغز آدمی یکی از متداول‌ترین نگاه‌ها می‌باشد. چیپست‌هایی که با کنترل داده‌های مغز، دانش یا مهارت‌هایی را به انسان اضافه می‌کند که برای تحصیل آن‌ها به طور طبیعی، باید وقت و هزینه زیادی را بپردازد.اما در فیلم ماوراء ما با داستانی کاملا تازه و متفاوت از قبل مواجه می شویم ، در آثار قبلی ما تاثی المانهای الکترونیکی و کامپیوتری را روی فکر انسان دنبال میکردیم اما در ماوراء قصد ما آپلود ذهن انسان بر روی کامپیوتر است . ذهن نابغه هوش مصنوعی ، دکتر ویل کستر که زمان مرگش نزدیک شده بر روی کامپیوتر جان تازه ای می یابد اما این شخصیت تازه متولد شده کیست ؟ اکنون  تفکرات و آرمانهای او هم مانند کالبد دچار تحول شده اند یا همانند خاطراتش ثابت مانده اند ؟ حد علمی او اکنون به کجا می رود ؟ چگونه ممکن است ذهن کسی به سمت بینهایت میل کند ؟ یر سر عواطف و احساسات چه می آید ؟ و بسیاری سوالات کوچک  و بزرگ دیگر که ما را در یک تونل بزرگ فرو می برد تا سعی کنیم انتخاب کنیم که آیا تکنولوژی نجات دهنده و کامل کننده انسان است یا مخرب و نابود کننده .

بسیاری از دانشمندان از هوش مصنوعی با عنوان ماوراء دوم (پس از کوانتوم، ماوراء اول) یاد می کنند. شاید بتوان گفت هدف غائی هوش مصنوعی در این روزگار "انسان نما" بودن آن است، چرا که حقیقتا ما تا کنون موجودی با هوش تر از انسان دو پا نیافته ایم. لازم به ذکر است که تا کنون هیچ ماشین هوش مصنوعی نتوانسته است از این آزمون با موفقیت عبور کند. البته این را ما هم در زندگی روزمره تجربه کرده ایم. مثال واضح آن بازی های کامپیوتری دارای هوش مصنوعی می باشد. هر قدر هم که یک بازی کامپیوتری حرفه ای ساخته شده باشد، باز هم بازیکنان با موارد تکراری و پیش بینی شده بسیاری مواجه می شوند.

این "قابل پیش بینی بودن" بازی هوش مصنوعی خود نوعی اشکال است، چراکه همانطور که می دانیم انسان "غیر قابل پیش بینی است". از همین روست که بازی های فوتبال را نمی توانیم صد در صد پیش بینی کنیم.

اما هوش مصنوعی ضمن موانع سیاسی موجود در دنیا با سرعت قابل توجهی در حال توسعه و پیشرفت است . حضور انسان نماهایی همچون سیری اپل و کورتانای مایکروسافت امروزه راه را برای رسیدن به آنچه در فیلم HER (2013)   ساخته اسپایک جونز دیدیم ،هموار کرده است . بسیاری از این تغییرات تکنولوژِیکی که روزی بشر آنها را نا ممکن می پنداشته امروزه آن چنان دور از ذهن به نظر نمی رسد. نگاه فیلم ماوراء از نگاه امروز ما فراتر رفته و ما با انسان نمایی مواجهیم که کارهای قابل پیش بینی انجام نمی دهد . چیزی که امروز دانشمندان به آن فکر می کنند ساخت ماشینی ست که همانند انسان قدرت تفکر و اختیار داشته باشد و کارهایش کاملا غیر قابل پیش بینی باشد . اما دانشممندان حوزه آیتی و هوش مصنوعی فردا به دنبال چه جهشی خواهند بود ؟ آیا ضمن ترسهایی از چنین تغییری آنها به سراغ خلق یک ابر بشر نخواهند رفت ؟ در پایان این قسمت اشاره می کنم به جایی از فیلم که دکتر کستر مشغول کنفرانس پیرامون مدل تازه ی خود است و یکی از دیالوگهای  فلسفی فیلم رقم می خورد،  شخصی سوال می کند آیا شما قصد ساخت یک خدا را دارید و کستر در پاسخ می گوید : آیا بشر همیشه دنبال همین نبوده...


«ماوراء» به نوبه خود دارای ایده‌های بزرگی هست، تعابیر علمی-تخیلی که از زمان مطرح شدن موضوع رایانه‌های دارای ادراک در فیلم‌ها و داستان‌ها، برای سال‌هاست که ذهن بینندگان و خوانندگان را به خود مشغول کرده است. متاسفانه برای ساخت یک فیلم به چیزی بیشتر از یک مفهوم بزرگ نیاز است و عدم وجود بافت‌های سینمایی در این اثر غیرمتمرکز، بی‌هدف و در نهایت ناامیدکننده مشهود است. تقریباً بیشتر از هر ژانر دیگری این ژانر علمی-تخیلی است که وظیفه دارد مخاطب خود را در عین ناباوری به قبول کردن مفهومش سوق دهد. مفهومی که در آن طرح کلی داستان نادیده گرفته می‌شود. «ماوراء» با حفره‌های داستانی و بی‌ثباتی عجیب و غریبش در قبولاندن خود به مخاطب شکست می‌خورد و در نتیجه باعث شکست خوردن کل پروژه و ناامید کردن بینندگان می‌شود. دپ در نقش ویل کستر را ایفا می‌کند، نابغه‌ کامپیوتری که به پیدا کردن راهی برای پیشرفت هوش‌های مصنوعی بسیار نزدیک است. این مسئله باعث می‌شود او مورد حمله گروه‌های تروریستی قرار بگیرد که معتقدند پیشرفت رایانه‌ای مصادف است با سقوط بشریت. آن‌ها به ویل سوءقصد کرده و باعث صدمه دیدن شدیدش می‌شوند. در حالی که او تنها 5 هفته با پایان زندگی‌اش فاصله دارد، او پروسه بارگذاری ذهن خود بر روی پیشرفته‌ترین رایانه موجود در جهان را آغاز می‌کند. پروژه‌ای که پس از مرگش توسط همسر او اِولین (ربکا هال) و یکی از همکاران به نام مکس واترز (پاول بتانی) ادامه می‌یابد. فرایند با موفقیت به پایان می‌رسد، اما ویلِ ارتقا یافته موجودی سرد، مستقل و خطرناک است که تنها هدفش جمع‌آوری اطلاعات و قدرت می‌باشد. مکس بلافاصله متوجه وضعیت شده و به دیگران، از جمله یکی از دانشمندان همکارش جوزف تگر (مورگان فریمن) و مامور FBI بوکانان (سیلیان مورفی) اخطار می‌دهد. اما برای اِولین درک این که ویلِ کامپیوتری مردی نیست که او زمانی عاشقش بود، زمان بیشتری می‌برد.



این فیلم اولین تجربه کارگردانی والی فیستر، فیلمبردار کهنه‌کاریست که مدیریت فیلمبرداری تمام آثار کریستوفر نولان از «یادگاری» تا کنون را بر عهده داشته است.ایده برداری فیستر از روی کارهای نولان امری آشکار و مشخص است اما ضعف بزرگ فیستر در ساخت صحنه های پر جنب جوش و اکشن فاصله را با کارهای نولان زیاد و زیادتر می کند. گاهی اوقات فیلمنامه متوسط به جای اوج گیری فدای کارگردانی ضعیف اثر می شود ،صحنه های که با حضور نیروی پسیو و تجهیزات ، سلاح های پیشرفته و انواع قابل قبولی از وسایل نقلیه شما را برای تماشای صحنه های اکشن با جلوه های ویژه بصری قوی آماده می کند اما پس دقایقی کوتاه سکانسها در نهایت سردی و غیر پویا به پایان می رسد و این حاصل نبود تجربه فیلمسازی فیستر و ناتوانی در عملیاتی کردن بخش اکشن فیلمنامه است . هر چند کلیت درام فیلمنامه هم آنچنان قوی و تاثیر گذار از آب در نیامده.

در «برتری» یک نقیصه ساختاری بزرگ نیز دیده می‌شود، فیلمنامه که توسط جک پاگلن نوشته شده ترجیح داده است تا بخش عمده داستان را به صورت یادآوری گذشته ارائه کند. به این صورت که ما فیلم را از جهانی شروع می‌کنیم که اینترنت دیگر وجود ندارد (و نبود آن باعث عدم وجود نیروی برق شده است) و کاراکترهای اصلی نیز دیگر حضور ندارند. در فیلم دلیل قانع‌کننده‌ای برای استفاده این روش در تعریف داستان وجود ندارد و در نتیجه کشش لازم را از دست داده است. در این مدت همانطور که قدرت ویلِ کامپیوتری در حال گسترش است، ما می‌دانیم که اتفاقات چگونه رقم خواهد خورد. این مطلب باعث سخت شدن همراهی با داستان می‌شود. قسمت‌های از فیلم با توجه به اپیزودی از سری اصلی مجموعه "پیشتازان فضا" ساخته شده است، اپیزودی با نام "جایی که هیچ مردی تا کنون نرفته" که در سال 1966 پخش شد. جدیدترین فیلم حول محور هوش مصنوعی، فیلم Her از اسپایک جونز می‌باشد که برخی از همین سوال‌ها و مسایل را با شیوایی و طنین بیشتری مطرح می‌کند... البته قیاس بین "ماوراء" و "او" شاید کمی نا عادلانه باشد چرا که این دو فیلم از نظر ژانر ، شیوه داستان سرایی و میزانسن ، زمین تا آسمان متفاوت هستند .

 پایان فیلم ابهام بی نظیری زا منتقل می کند و شهر ویران شده پس از نبود اینترنت و برق دنیایی سیاه و امنیتی همچون زندان را به مردم نشان میدهد با یک بار تماشای ماوراء نمیتوان به طور قطع دکتر ویل کستر مصنوعی را یک انسان نمای مخرب یا یک خیر خواه بشریت تصور کرد اما هر کس بنا به عقاید و سوالهای ذهنی سرانجام یکی از این دو را انتخاب خواهد کرد...

در پایان باید به این موضوع اشاره کرد، ای کاش ماوراء اولین فیلم والی فیستر نبود ، ساخت یک تراژدی مبهم بر اساس فیلمنامه پیچیده و پر از گره پگلان ریسک بزرگی بود که فیستر به این خطر تن در داد. مطمئنا نگرانی و مخالفت نولان درباره ساخت این فیلم در این زمان بیهوده نبود و ای کاش فیستر به دوست دیرینه و باهوش خودش اطمینان می کرد و دقت و تمرکز بیشتری برای ساخت پروژه عظیم خود صرف میکرد تا ماوراء با داستان پر کشو قوس و نسبتا قوی و حضور نامهای بزرگی در لیست بازیگران و دیگر عوامل فیلم دچار چنین شکست تجاری نشود...



خواهشمندم به منظور استفاده از مطالب این وبلاگ، نام نویسنده را در پایان ذکر کنید. باتشکر شایان حبیبی

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۳/۰۹/۲۶

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">